PORODIČNE TAJNE: Ljubomir Rajičić Čvrga
< < < nazad

Iz pozorišne enciklopedije*

Ljubomir Rajičić Čvrga (22.VIII 1881, Beograd - 18.III 1943, Beograd)

Ovaj neumorni i značajni pozorišni poslenik i entuzijasta osnivao je i vodio nekoliko puta putujuća pozorišta: prvi put 1897. godine u Varaždinu kada je do 1900. godine putovao po Sloveniji, Sremu i Bosni, a zatim preko Vojvodine dospeo u Srbiju i u Beogradu raspustio trupu; drugi put 1901-a903. putovao je po Srbiji; treći put je od kraja 1904. do 1912. godine sa glumcem Dušanom Topalovićem vodio značajno pozorište "Gundulić".

Posle I svetskog rata obnovio je 1918. godine "Gundulić" u Kragujevcu, a zatim je nastavio da radi u kafani "Takovo" u Beogradu.

On je znatno zaslužan što je, spajanjem "Gundulića" i jedne glumačke trupe improvizovane još 1918. godine u Nišu, obrazovano Niško gradsko povlašćeno pozorište, koje je, pod njegovom dosta veštom upravom, ali bez većih umetničkih ambicija, radilo od 1920. do 1929. godine. Posle toga Rajičić je opet obrazovao svoju putujuću družinu.

Rajičić je počeo da igra (kao nesvršeni učenik Trgovačke škole u Beogradu) 20. VIII 1888. godine u Narodnom pozorištu u Beogradu, a zatim iste godine nastavio u putujućoj trupi Toše Markovića u Starim Banovcima u Sremu, 1890-94. kod Isaija Jokića i Mihaila Pešića, od 1894. je kod Đure Protića, 1896. je honorarni sufler u NP u Beogradu gde je povremeno igrao i epizode, 1897-1900. je upravnik putujućeg pozorišta, 1900-1901. član u niškom "Sinđeliću", 1901-03. ponovo upravnik putujuće družine, 1904. je nekoliko meseci član SNP u Novom Sadu, a od kraja 1904. godine je stalno upravnik putujućih trupa. Od 1936-41. je sekretar NP Dunavske banovine.

On je jedan od najzaslužnijih srpskih pozorišnih trudbenika i jedan od najveštijih i najomiljenijih upravnika putujućih pozorišta koje je preko pola veka radio vrlo predano i ambiciozno sagorevajući u stalnim naporima i borbi za opstanak, u patnjama i radostima svog uvek nespokojnog čergarskog života.*

Bio je cenjen u svim društvenim krugovima, rado priman u odabrane krugove pisaca i umetnika. Bio je dobar, vešt i prema glumcima vrlo human upravnik, ali izrazito osrednji, pretežno karakterni i komičan glumac.

Njegove su uloge: Valentin ("Raspikuća" Rajmunda), Lord Baberli ("Karlova tetka" B. Tomasa), Jovanča Micić ("Put oko sveta" Nušića), Jerotije ("Sumnjivo lice"), Gvozden ("Devojačka kletva" Lj. Petrovića), Maksim ("Đido"). Nekoliko puta je gostovao u NP u Beogradu.

Delatnost Rajičića kao upravnika u prvoj etapi, do preuzimana Povlašćenog pozorišta "Gundulić" 1912. godine, nije naročito značajna u umetničkom pogledu. Njegove putujuće družine obrazovane u ovo vreme znatno po vrednosti zaostaju iza onih Đure Protića, Dimitrija Nišlića, P. Ćirića ili Mihaila Lazića-Čička.

Od poznatiji i boljih glumaca u ovoj etapi kod njega su igrali: Mara Barlovac, Milorad Barlovac, Mica Pavković, svi od 1903. do 1906, Marija D. Popovićka, Nikola Milenković, Leposava Milenković u 1904. godini, Leposava Nišlićka, Zorka D. Ginićka, dragutim krsmanović, Dušan Jovanović, Ljubica D. Jovanovićka - Rutina, svi u 1906, Anka Stefanović 1906-08, Sima Bunić 1907, Anka Cicvarićka - Stipanovićka, Micika Hrvojevićeva, Dimitrije Ginić, Zorka Ginićka, Josif Srđanović, Miloje Dostanić, Miloš Bajalović, Kaja S. Bunićka, svi 1907-08, Jovan Gec 1909, zatim Lazar Lazarević, Miloš obrenović, Olga Ilićka, Kosta Ilić, Dušan Trnokopić. Poneki od ovih glumaca se zapažaju u istoj godini u drugoj družini, jer su (po osvedočenoj praksi putujućih glumaca) brzo menjali angažmane.






Napomene

Ljubomir Rajičić Čvrga

Pava i Čvrga venčanje